Cyberbezpieczeństwo dla seniorów – bezpieczne korzystanie z telefonu, internetu i bankowości elektronicznej

Program szkolenia

DZIEŃ 1 – ROZPOZNAJ ZAGROŻENIA

Cel: Nauczyć się rozpoznawać najczęstsze oszustwa i zrozumieć, jak działają cyberprzestępcy.

BLOK 1 ▸ Wprowadzenie + „Cyfrowy świat seniora”

• Poznanie uczestników: „Czego najbardziej boję się w internecie?”

• Dlaczego seniorzy są na celowniku przestępców

• Najważniejsze statystyki i realne zagrożenia

• Jak działają emocje w oszustwach (strach, presja, zaufanie)

🔧 Ćwiczenie: Quiz wstępny (Mentimeter / papier)
→ porównanie wyników na końcu szkolenia

BLOK 2 ▸ Oszustwa telefoniczne i SMS (vishing, smishing)

• Przekręt „na wnuczka” – mechanizm krok po kroku

• Oszustwa „na policjanta”, „na bank”, „na urzędnika”

• Fałszywe SMS-y (InPost, bank, ZUS, energetyka)

• Nowe zagrożenie: klonowanie głosu przez AI

⚠️ Sygnały alarmowe:

• presja czasu

• tajemnica

• prośba o gotówkę / BLIK

• brak możliwości oddzwonienia

✅ Jak się bronić:

• zasada „rozłącz i sprawdź”

• hasło bezpieczeństwa w rodzinie

• kontakt z bliskimi przed decyzją

🔧 Warsztat:

• odgrywanie ról (oszust vs. ofiara)

• analiza prawdziwych SMS-ów

• „prawdziwy czy fałszywy?”

BLOK 3 ▸ Phishing i fałszywe strony internetowe

• Czym jest phishing i jak działa

• Analiza fałszywego e-maila (bank, ZUS, urząd)

• Jak rozpoznać podrobioną stronę

✅ 5 zasad bezpieczeństwa:

• sprawdzanie adresu URL

• błędy językowe

• nadmiar danych

• podejrzane domeny

• brak zgodności z oficjalną stroną

🔧 Ćwiczenie:

• porównanie stron: prawdziwa vs fałszywa

BLOK 4 ▸ Zakupy online i oszustwa na Allegro / OLX

• Przekręt „na bezpieczną dostawę”

• Fałszywe ogłoszenia i zaniżone ceny

• Jak sprawdzić sprzedawcę

⚠️ Najczęstsze zagrożenia:

• linki od kupujących

• fałszywe formularze płatności

• presja decyzji

✅ Zasady bezpieczeństwa:

• tylko oficjalne metody płatności

• brak podawania danych karty

• logowanie wyłącznie przez własną przeglądarkę

🔧 Ćwiczenie:

• analiza ogłoszeń (prawdziwe vs fałszywe)

📋 ZADANIE DOMOWE:

• sprawdź SMS-y i e-maile z ostatniego tygodnia

• znajdź podejrzane wiadomości

• ustal hasło bezpieczeństwa z rodziną

🛡️ DZIEŃ 2 – CHROŃ SIEBIE I SWOJE PIENIĄDZE

Cel: Nauczyć się skutecznej ochrony oraz reagowania w sytuacji zagrożenia.

BLOK 5 ▸ Przekręty inwestycyjne i fałszywe zbiórki

• „Cudowne inwestycje” i fałszywe platformy

• Reklamy z udziałem znanych osób (deepfake)

• Fałszywe zbiórki charytatywne

⚠️ 7 sygnałów oszustwa:

• nierealne zyski

• presja czasu

• brak rejestracji w KNF

• trudność z wypłatą

🔧 Ćwiczenie:

• analiza ofert inwestycyjnych

BLOK 6 ▸ BLIK, bankowość online i media społecznościowe

• Przekręt „na BLIK” – krok po kroku

• Bezpieczne korzystanie z bankowości

• Facebook, WhatsApp i oszustwa (w tym romance scam)

⚠️ Zasady:

• kod BLIK = pieniądze

• zawsze weryfikuj telefonicznie

• nie klikaj linków od znajomych

🔧 Symulacja:

• wiadomość od „wnuczki” – decyzja uczestnika

BLOK 7 ▸ Hasła, urządzenia i prywatność

• Jak tworzyć bezpieczne hasła (metoda zdaniowa)

• Najczęstsze błędy użytkowników

• Bezpieczne korzystanie ze smartfona i komputera

✅ Higiena cyfrowa:

• aktualizacje

• antywirus

• blokada ekranu

• backup danych

🔧 Ćwiczenie:

• tworzenie własnego bezpiecznego hasła

BLOK 8 ▸ Co zrobić, gdy padniesz ofiarą?

• Plan działania krok po kroku

• Jak zabezpieczyć konto i dane

• Gdzie zgłosić oszustwo

📞 Kluczowe instytucje:

• Policja

• bank

• CERT Polska

• Rzecznik Finansowy

🔧 Ćwiczenie:

• symulacja reakcji po oszustwie

BLOK 9 ▸ Podsumowanie + 10 zasad bezpieczeństwa

• Najważniejsze wnioski ze szkolenia

• „10 Złotych Zasad Bezpiecznego Seniora”

• checklista działań po szkoleniu

Nadchodzące szkolenia z dofinansowaniem